معرفی مقاله:خدای آسمان و زمین در چین سنتی/حسین جربزه دار

عنوان مقاله ای است از اینجانب درباره " تی ین " و " دی " ، خدایان آسمان و زمین در چین باستان که در جلد دوم کتاب "مزدک نامه" ،یادمان مهندس مزدک کیان فر، به چاپ رسیده است.علاقمندان می توانند از طریق لینک زیر به این مقاله دسترسی پیدا کنید .

دانلود مقاله

استاد عبدالمحمد روح بخشان درگذشت

استاد عبدالمحمد روح بخشان مترجم،مصحح و ویراستار نام آشنای کشورمان صبح امروز بر اثر حمله قلبی در سن 73 سالگی درگذشت.ایشان متولد سال 1317 در شهرستان بروجرد و آشنا به زبان های فرانسوی و عربی بود.در کارنامه ایشان ترجمه،تصحیح و تالیف آثار بسیاری از جمله:"نیچه،فروید،مارکس "اثر میشل فوکو-"روابط حکمت اشراق و فلسفه ایران باستان" اثر هانری کربن-"شیخ ابوالحسن خرقانی،زندگی،احوال،اقوال" اثر کریستین تورتل-"یونانیان و بربرها ،روی دیگر تاریخ"اثر امیر مهدی بدیع-"تذکره الاولیا " اثر عطار نیشابوری-"پند نامه " اثر عطار نیشابوری-"جغرافیای تاریخی بروجرد" و تالیف مقالات بسیاری به چشم می خورد.او آثار خود را با نام ع.روح بخشان به چاپ می رسانید اما مقالات بسیاری نیز با نام های مستعار گوناگون از جمله آزاد بروجردی از وی به چاپ رسیده است.روحش شاد و یادش گرامی باد.

مراسم تشییع پیکر ایشان روز چهارشنبه مورخ 90/12/24 ، ساعت 9 صبح از مقابل منزل ایشان واقع در انتهای خیابان ولنجک، خیابان26، خیابان البرز، کوی توچال، شماره 2،زنگ سوم انجام خواهد شد.

معرفی کتاب: تاریخ بختیاری( خلاصة الاعصار فی تاریخ البختیار)

"تاریخ بختیاری" یا "خلاصة الاعصار فی تاریخ البختیار" ،عنوان کتابی است تالیف علیقلی خان سردار اسعد و عبدالحسین لسان السلطنه سپهر(ملک المورخین) با تصحیح و تحشیه استاد جمشید کیان فر که انتشارات اساطیر آن را منتشر نموده است.

این کتاب مشتمل بر22 فصل،به انضمام عکس های تاریخی از آلبوم بختیاری، بدون شک جامع ترین اثر درباره ایل بختیاری،یکی از قدیمی ترین قوم های ایرانی،است.خصوصا این که پدیدآورندگان این اثر در تالیف و تدوین آن از منابع و متون قدیمی،سفرنامه ها و خاطرات سیاحان و رجال سیاسی اروپایی که در ایران بسر برده اند از جمله: سفرنامه لیارد،سفرنامه لرد کرزن و بارون دوبد و همچنین منابع جغرافیایی و دایرة المعارف های اروپایی بسیار بهره برده اند.

فصول این کتاب به ترتیب به مباحث ذیل پرداخته است:اصل و نسب بختیاری،جغرافیا و تاریخ سیاسی بختیاری،سرزمین بختیاری،شرح و تحقیق در باب مجسمه قدیمه در بلوک مالمیر،نگارش هوتم شیندلر در باب ریشه تاریخی بختیاری،مناطق تابع بختیاری،جغرافیا و تاریخ بختیاری(1)،خلاصه سفرنامه لیارد،دنباله جغرافیا و تاریخ بختیاری(2)،سیاحت نامه ابن بطوطه در ایذج،ترجمه از سفرنامه لرد کرزن،اتابکان لرستان،وقایع تاریخی بختیاری از صفویه تا قاجار،وقایع تاریخ بختیاری در عصر قاجار،جغرافیا و تاریخ بختیاری(3)،بختیاری و مشروطه،اطلاعات ادیب الممالک در باب بختیاری،شش ماه در ایران(اثر ادوارد استاک)،نامه های سلاطین مغول و تاتار راجع به نگارش سردار اسعد،شرح سیاحت بارون دوبد،ذکر بعضی حوادث مهم تاریخ دوره فترت ایران،داستان فتح قندهار.

معرفی کتاب:وجه دین

"وجه دین" ، عنوان کتابی است،تالیف حکیم ناصر خسرو قبادیانی که انتشارات اساطیر آن را منتشر نموده است.

این کتاب از آثار منثور حکیم ناصر خسرو،شاعر و نویسنده بزرگ قرن پنجم،می باشد.این کتاب مشتمل بر 51 گفتار است و مولف در این اثر به بیان احکام شرعیه و باطن عبادات و مسائل مهم کلامی و فقهی از قبیل:دوزخ و بهشت،قرآن،ظاهر و باطن شریعت،نماز،روزه،حج و امثال آنها پرداخته و البته هر کدام را بر طبق مذهب اسماعیلیه توضیح داده و تاویل کرده است.این کتاب دارای اصطلاحات مذهبی است و به گفته خود مولف: "خردمندی که این کتاب را بخواند،دین را بشناسد و بر شناخته کار کند".

معرفی کتاب:سه گفتار در غلو پژوهی

"سه گفتار در غلو پژوهی"، عنوان کتابی است تالیف جویا جهانبخش که انتشارات اساطیر آن را منتشر نموده است.

غلو،مصدر فعل"غلی،یغلو" و در لغت به معنای :"برآمدن" و "بزرگ شدن" می باشد.غلو،در علم بدیع،عبارت است از افراط در وصف چیزی چنان که به لحاظ عقلی محال باشد و چنانچه در مورد انسان ها به کار رود به معنی زیاده روی در شان و منزلت آنان می باشد.معنا و مفهوم غلو در اصطلاح فرقه شناسان شیعی عبارت است از قول به مقامات فوق بشری برای پیامبر(ص)،امام علی(ع) و فرزندان او و در افراطی ترین حد،اعتقاد به جنبه های الوهی برای آنان و به سخنی دیگر،حد خلق از آنان برداشتن و حکم خالق بر آنان بار کردن می باشد.

اشعری،غلو و غلوگرایی را از خصوصیات بارز شیعه می داند و به نظر می رسد که غلو در میان اهل تشیع تحت تاثیر شخصیت پر جاذبه امام علی(ع) و تاکید قرآن بر محبت اهل بیت پیامبر و وجود کمالات و فضایل امامان شیعی شکل گرفته است.

نمونه: جهان اگر فنا شود علی فناش می کند

        قیامت ار بپا شود علی به پاش می کند

هر چند که امامان شیعه و در راس آنان حضرت علی(ع) با غالیان و غلوگرایان مبارزه کرده و در جایی از نهج البلاغه می فرمایند:"دو کس درباره من تباه شدند:دوست دار غالی و خصم تندرو".و نیز از امام رضا(ع) روایت شده است که فرمود:"غالیان خداوند را با همه عظمتش کوچک شمردند،از این رو کسی که آنان را دوست بدارد دشمن ماست،و کسی که آنان را دشمن بدارد،دوستدار ماست،هر کس شیعه ماست آنان را ولی و یار خود نگیرد".

غلوگرایی نه تنها در مکتوبات دینی بلکه در ادبیات نیز راه یافته و تبدیل به سبکی در نظم و نثر شده است:

نمونه: بیم است چو شرح غم هجر تو نویسم

        کاتش به قلم درفتد از سوز درونم

خداوند نیز در قرآن کریم مومنان را از غلو منع کرده(سوره نساء،آیه171) و خصوصا مسیحیان را خطاب قرار داده(سوره نساء،آیه171 و سوره مائده،آیه های 17و72) و آنان را از خدا خواندن حضرت عیسی،که خود غلو می باشد،باز داشته است.

و اما درباره کتاب حاضر: کتاب حاضر،سه گفتار در غلو پژوهی،در بر گیرنده سه گفتار می باشد.گفتار نخست به حدیث"نزلوناعن الربوبیه و قولوا فینا ما شئتم"(ما را تا مقام ربوبیت بالا نبرید،اما هرچه خواستید در فضل ما بگویید)  باعنوان "کارآمدترین خاکریز جنگ و نیرنگ غالیان" اختصاص پیدا کرده است.حدیث مذکور در برخی منابع به امام صادق (ع)و برخی دیگر به اما باقر(ع) نسبت داده شده است.در این گفتار به حدیثی دیگر که در مجموعه بهارالانوار به حضرت علی(ع) منتسب شده اشاره می شود که عبارت است از:"ایاکم و الغلو فینا،قولوا انا عبید مربوبون و اعتقدوا فی فضلنا ما شئتم"(درباره ما غلو کنید،ما را بندگان پرورش یافته حق تعالی بدانید،آنگاه در فضیلت ما هر چه خواستید بگویید) و با نگرشی نقادانه به بررسی این احادیث و موضوعات مرتبط  به عنوان ملاک های غلو پرداخته است.گفتار دوم به برسی علم امامان در اصول کافی با عنوان "نمونه ای از برای چند و چون سازش "حدیث" و "کلام" "اختصاص دارد.مساله علم امام و مباحث مرتبط ،از جمله برخورداری از علم غیب از مباحث مورد نظر غالیان می باشد که در این گفتار مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.گفتار سوم با عنوان" میراث جابر بن حیان یا مرده ریگ کیمیایی غالیان" به بررسی متونی که به نام جابر بن حیان شناسایی می شود اختصاص پیدا کرده است.چرا که طبق روایاتی جابر شاگرد حضرت امام جعفر صادق(ع) بوده و وجود عناصر غالیانه در این آثار امکان دستیابی به اطلاعات جدیدی درباره محافل شیعی آن روزگار و همچنین شناخت جریان های غالیانه قدیم شیعه را فراهم می سازد.

غلو و غلو پژوهی از موضوعات بسیار مهم، خصوصا به لحاظ دینی،می باشد که تا کنون به آن پرداخته نشده است و این اثر نخستین کوشش قابل توجه در جهت بررسی پدیده غلوگرایی و غالیگری می باشد.

معرفی کتاب:تاریخ کامل دوره 17 جلدی

"کامل التواریخ" مشهور به "تاریخ کامل"، عنوان مجموعه ای است نوشته عزالدین علی بن محمد معروف به ابن اثیر، به زبان عربی، با برگردان فارسی مرحوم محمد حسین روحانی و حمید رضا آژیر که انتشارات اساطیر آن را منتشر نموده است.

این کتاب شامل ده جزء و مشتمل بر تاریخ عالم از ابتدای خلقت تا سال 628 هجری قمری می باشد.ابن اثیر در این اثر تاریخ پیغمبران و شاهان را به هم آمیخته است.او با دقت نظر کافی به تدوین و مقایسه روایات و ضبط و نقل اطلاعات و در موارد مشابه که درباره یک حادثه دو روایت وجود داشته،هر دوی آنها را نقل کرده است.ماخذ ابن اثیر در تالیف این اثر،البته تا قرن 3 هجری قمری،تاریخ طبری بوده است.هرچند که با دقت نظر کافی حذف و اضافاتی در آن بکار برده که خود نیز به آنها اشاره می کند.مولف در اثر خود،در زمینه حالات اجتماعی،آرا و عقاید و حتی آثار ادبی دوره های مختلف آگاهی هایی داده و به دیگر سخن  این مجموعه صرفاً حاوی مطالب خشک تاریخی نیست.دقت نظر ابن اثیر تا حدی است که حتی می توان به روایات فاقد مآخذ او نیز اعتماد کرد.

معرفی کتاب:ناسخ التواریخ،تاریخ قاجاریه دوره 4 جلدی/تصحیح و تحشیه استاد جمشید کیان فر

مجموعه 4 جلدی ناسخ التواریخ،قاجاریه،عنوان کتابی است تالیف محمد تقی لسان الملک سپهر با تصحیح و تحشیه استاد جمشید کیان فر که انتشارات اساطیر آن را منتشر نموده است.

"ناسخ التواریخ" تاریخ عمومی مفصلی است به قلم میرزا محمد تقی خان لسان الملک سپهر و فرزندش عباسقلی خان سپهر که تحریر آن در زمان محمد شاه و به دستور وی آغاز و در عهد ناصرالدین شاه به پایان رسید. در این مجموعه، تاریخ از دوران قبل از هبوط آدم آغاز و مجلدهایی از آن به ذکر احوال پیامبران و امامان اختصاص داشته و در ادامه تاریخ ایران قبل و بعد از اسلام را با استفاده از آثار مورخان سلف در قالب نثری ساده اما پخته و زیبا به رشته تحریر درآمده است.

پس از درگذشت محمد تقی لسان الملک،به دستور ناصرالدین شاه،فرزندش عباسقلی خان ماموریت یافت تا همراه برادرش میرزا هدایت خان به اتمام ناسخ التواریخ بپردازد واز این رو مجلداتی از آن ،از جمله شرح حال حضرت زینب کبری،امام سجاد و امام محمد باقر را تالیف نموده است.

این بخش از مجموعه ناسخ التواریخ،همانگونه که از نام آن مشخص است،به تاریخ قاجاریه اختصاص دارد.جلد نخست آن از آغاز تا پایان سلطنت فتحعلی شاه قاجار را ( شامل اصل و نسب قاجاریه،چگونگی به قدرت رسیدن قاجاریه،ظهور آقا محمد خان قاجار و تاسیس سلسله قاجار و سلطنت فتحعلی شاه قاجار) در بر می گیرد.جلد دوم این مجموعه به شرح سلطنت محمد شاه قاجار از 1250 تا 1264 قمری، که سال مرگ محمد شاه قاجار است،پرداخته است.جلد سوم نیز شرح سلطنت ناصرالدین شاه قاجار از جلوس به تخت سلطنت،از 1264 تا 1274 قمری،را در بر می گیرد.و در نهایت جلد چهارم نمایه مفصلی است که دسترسی به موضوعات مورد نظر را بسیار آسان نموده است.

معرفی کتاب:اساطیر خاور نزدیک(بین النهرین)

"اساطیر خاور نزدیک" ،عنوان کتابی است تالیف جان گری با ترجمه محمد حسین باجلان فرخی که انتشارات اساطیر آن را منتشر نموده است.

بطور کلی در پژوهش های مرتبط با اسطوره شناسی قاره ها یا ملل گوناگون برخی اسطوره ها از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند و گویای نگرشی دینی هستند. برخی دیگر از اهمیت کمتری برخوردار و کاملا تخیلی و ساختگی می باشند.اما به نظر می رسد که تمامی این اسطوره ها به دلیل ارزش و پایگاه اجتماعی شان می بایست که مورد توجه قرار بگیرند.

غالب اسطوره ها از چگونگی پیدایش پدیده هایی چون جهان،انسان،حیوانات خاص ، پاره ای باورها و قهرمانان مردمی،موجودات فوق طبیعت،خدایان و نیاکان سخن می گویند.اسطوره ها داستانها یی برگرفته از تخیلات آدمی است که گاه ژرف و عمیق و گاه ساده در بر دارنده حقیقتی هستند هرچند که جزئیات آنها حقیقت نیست.روانشناسی چون یونگ معتقد است که "اساطیر نه افسانه ای حقیر و پوچ بلکه وسیله ای است برای رسیدن ژرف ترین بیم و امید های انسان و می بایست که در جهت شناخت سرشت آدمی مورد مطالعه قرار گیرند.

خاور نزدیک یا شرق نزدیک یا بین النهرین ، ناحیه ای در آسیای غربی در امتداد رودهای دجله و فرات  و بین آنها می باشد.این ناحیه مشتمل بر است بر ترکیه،قبرس،سوریه،لبنان،اسراییل،اردن،عربستان،ایران و عراق.اگر چه مصر به لحاظ جغرافیایی خارج از این ناحیه است اما گاه آن را جزء خاور نزدیک بشمار آورده اند.اصطلاح خاورنزدیک سابقاً به ممالک شبه جزیره بالکان به انضمام آسیای جنوب غربی اطلاق می شد.قسمت جنوبی بین النهرین مهد تمدن بشر بوده و در همین جاست که شهرهای باستانی اریدو،اور،لارسا،لاگاش،نیپور،اکد و بابل پیدایش یافت.در زمان های بسیار دور بین النهرین متشکل از شهرهای بسیار بود.اما بیشتر آن شهر ها در جنگ های حموربی از بین رفتند و در نهایت دو دولت آشور(در بین النهرین علیا) و بابل(در بین النهرین سفلی) پدید آمدند.

کتاب حاضر نخست به بررسی جنبه های اساطیری میان رودان و دین و شهریاران آن پرداخته است.سپس سرزمین کنعان و جنبه های اسطوره ای آن را بررسی کرده و در نهایت به پیشینه و تاریخ عبرانیان و اسطوره های آنان می پردازد.بنابراین می توان کتاب حاضر را منبعی در جهت آشنایی با اساطیر آشوری،بابلی و یهودی دانست.

معرفی کتاب:منتخب شاهنامه فردوسی

کتاب "منتخب شاهنامه فردوسی" تلخیصی است از شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی به اهتمام استاد محمد علی فروغی و حبیب یغمایی که انتشارات اساطیر آن را منتشر نموده است.

این کتاب در بر گیرنده بهترین قطعات و اشعار شاهنامه می باشد.ضمن آن که اشعار و قطعات محذوف با نثری مختصر بیان شده تا به این ترتیب خواننده این کتاب ضمن خواندن برگزیده ای از شاهنامه،اشراف و آگاهی نسبت به کل شاهنامه داشته باشد.

معرفی کتاب:فرقه های اسلامی

"فرقه های اسلامی" ،عنوان کتابی است تالیف ویلفرد مادلونگ با ترجمه ابوالقاسم سری که انتشارات اساطیر آن را منتشر نموده است.

این کتاب در واقع در بر گیرنده جریان های مذهبی و فرقه ای از قرون اول اسلامی تا زمان تاخت و تاز مغول در قرن هفتم قمری در ایران می باشد.جریان ها و فرقه های مورد بحث در این کتاب عبارتند از:مزدکیان،خرمدینان،مرجئان و سنت گرایان اهل تسنن،دو جناح سنی(حنبلی،شافعی)،صوفی گری و کرامیان،خارجیان(عجاردیان،اباضیه)،تشیع(امامیه،زیدیه) و کیش اسماعیلی.

 مولف کتاب،"پروفسور ویلفرد مادلونگ"،بدون شک یکی از متخصصین برجسته تاریخ اسلام خصوصا شیعیگری و معتزلیگری می باشد.وی در دانشگاه های جرج تاون،قاهره،گوتینگن و هامبورگ تحصیل کرده و دکترای خود در زبان تازی و تاریخ اسلام را از دانشگاه هامبورگ دریافت کرده است.ایشان هم اکنون در دانشگاه آکسفورد مشغول تدریس می باشد.

کتاب حاضر بدون شک،کتابی مرجع و معتبر درباره جریان ها و فرقه های مذهبی و اسلامی ایران پیش از برافتادن خلافت عباسی به شمار می آید.